فرزندم نمی تواند برای خودش تصمیم بگیرد ، خیلی به من وابسته است!

ارائۀ راهکارهای ساده جهت کاهش وابستگی بچه ها به والدین

وابستگی ما هیچگاه نمی توانیم فرزندانمان را از روی کتاب تربیت کنیم ، رفتار ما اولین و مهم ترین مرجع تربیت و یادگیری فرزندان است . بعبارت دیگر ، بچه ها بصورت خودکار – از مشاهده رفتار ما – تربیت می شوند . اساساً فرزندان وابسته ، دست پروردۀ مادران وابسته و مضطرب هستند . مادری که به فرزند خود اجازۀ تجربۀ چیزهای جدید را نمی دهد ، به فرزندش مجال پیدا کردن دوست جدید را نمی دهد و حتی او را از تعامل با دیگران می ترساند و … فرزندی وابسته می پروراند که در آینده ، تسلیم مشکلات فراوانی خواهد شد.

اضطراب مادر باعث ایجاد حس وابستگی در فرزند می شود. متاسفانه عمدتاً وابستگی و افسردگی هم آیند هستند.

علائم وابستگی

بچه های وابسته معمولاً دارای یک یا چند ویژگی زیر هستند:

  • در تصمیم گیری ، حتی تصمیمات جزئی ، بدون مادر یا پدر ، ناتوان هستند.
  • در مراقبت از خود ، ناتوان هستند.
  • هیچ مخالفتی با نظر والدین خود ندارد و تابع محض است.
  • ترس های غیر منطقی دارد بخصوص ترس از رها شدن توسط والدین.
  • احساس تنهائی دارند و ابداً تمایلی به تنها بودن ندارند.
  • حساسیت بیش از حد به انتقاد

معمولاً شخصیت وابسته در افرادی دیده می شود که در دوران کودکی ، از بیماری مزمن رنج می بردند یا با یک واقعۀ استرس زا مثل مرگ والدین یا طلاق ، مواجه شده اند و یا والدین مضطرب داشته اند. اگر وابستگی در کودک و سپس در نوجوان ، شروع به تداخل در کار مدرسه و زندگی روزمره و احساس عدم اعتماد به نفس ، کرد ، حتماً باید با مشاور تماس گرفت . به شرح حال زیر دقت بفرمائید: ” من همیشه برای استقلال داشتن تلاش کردم ولی هیچگاه موفق نبودم . از بچگی خیلی دوست داشتم که دیگران از من مراقبت کنند و در هر تصمیمی ، برای من تعیین تکلیف کنند . من احساس می کنم که هیچ شخصیت و اعتماد به نفسی ندارم . در انجام هر کاری ، احتیاج به پشتیبانی اطرافیان دارم ، حتی اگر اطرافیان من را طرد کنند یا کتک بزنند ، برای من فرقی نمی کند ! تا تائیدیۀ اعتبار آنها را نداشته باشم ، دست به هیچ کاری نمی زنم و …”

 

افسردگی افراد وابسته معمولا بصورت غصه خوردن از اتفاقی است که هنوز رخ نداده است !

افسردگی افراد وابسته معمولا بصورت غصه خوردن از اتفاقی است که هنوز رخ نداده است ! مثلاً غصه خوردن برای مرگ نزدیکانی که هنوز زنده هستند! چه بسا افراد وابستۀ افسرده که خود می میرند ولی هنوز نزدیکانی که برای فقدان احتمالی آنها غصه های فراوان خورده  اند و اشک های سیل آسا فرو ریخته اند ، هنوز زنده و سرحال اند ! اصولاً این افراد به پیشواز ناراحتی و غصه می روند. اضطراب جدائی ، یکی از ویژگی های افراد وابسته است.

اگر تلاشی برای مهار وابستگی کودکان نشود…

متاسفانه این وابستگی در بزرگسالی شدت پیدا کرده و بروندادهائی همچون موارد زیر را خواهد داشت:

  • احساس نیازمندی دائمی به اطرافیان
  • ناتوانی در تصمیم گیری
  • مشکل در گذراندن زمان به تنهائی
  • پرهیز از مسئولیت ؛ حتی ابتدائی ترین موارد
  • نیاز برای جلب رضایت همۀ اطرافیان
  • ترس عمیق و دائمی از رها شدن و تنها ماندن
  • عزت نفس ضعیف و اعتماد به نفس پائین
  • و …

کودک وابسته ، در نوجوانی ، همواره با اضطراب درگیر خواهد بود و از هر تجربۀ جدیدی می ترسد و همیشه دنبال شخصی است که به او پناه ببرد. پس حتماً باید ، در کودکی ، وابستگی را مهار کرد.

 

 

 

 

 

چگونه می شود یک بچۀ وابسته تربیت کرد؟!

جواب این سوال بسیار ساده است :

  • دادن خدمات زیاد بدون درخواست و اعلام نیاز فرزند .
  • غفلت از محبت بی دریغ به بچه و عدم ایجاد اطمینان در کودک از نظر حمایت کامل عاطفی
  • والدین اقتدار گرا
  • والدین محافظه کار
  •  والدین با سابقۀ اختلال روانی و بخصوص اختلالات اضطرابی
  • و …

اولین و مهمترین دستور برای خاتمۀ وابستگی ، تاخیر در ارائۀ خدمات به فرزند است – البته با یک شیب ملایم – مامان برای من عروسک می خری ؟ بله عزیزم البته پنجشنبه عصر به همراه پدر ! نه بلافاصله لباست را بپوش بریم سر کوچه تا برایت بخرم !

با این روش بچه عادت می کند که هر چه می خواهد ، بلافاصله برایش مهیا نیست و در ضمن قدر چیزی را که دریافت می کند را می داند چرا که برایش صبر کرده است. البته فراموش نکنید که حتماً سر زمانی که وعده کردید ، به حرفتان عمل کنید ، حتی اگر خود بچه فراموش کرده باشد.

این هم شد یک فایده ی بزرگ دیگر ، با این کار اعتماد بچه به والدین زیاد می شود و به مرور به حرف آنها اعتقاد پیدا خواهد کرد. فایده بعدی عدم ارائه سرویس آنی این است که پس از مدتی ، می شود به درخواست بچه ” نه ” گفت و او هم که به این روند عادت کرده است ، خیلی راحت پاسخ می دهد : ” ممنون ” و می رود! به همین راحتی . هیچ چانه زنی وجود نخواهد داشت . خودش را مثل توپ به زمین نمی کوبد ، به لباس شما آویزان نمی شود و با سوهان اعصاب شما را نمی ساید و در کمال ناباوری ، پاسخ منفی شما را می پذیرد.

از زمان تولد تا یک سالگی ، باید خدمات مادر به فرزند فوری و بدون شرط باشد ؛ ولی پس از یک سالگی ، هیچ خدمتی آنی نیست !

یادمان نرود که از یک سالگی به بعد …

یادمان نرود که از یک سالگی به بعد سعی کنیم کارهای بچه را به خودش بسپاریم . مثلا برو خودت بردار و به مرور درصد مسئولیت هائی که به بچه می دهیم را زیاد کنیم .

بهترین مثال ، درآوردن و پوشیدن لباس توسط بچه است . بله – به بچه مثلا دو ساله بگوئید خودت لباست را بپوش . اولش برایش سخت است ولی خودش تجربه می کند و بالاخره یاد می گیرد .

خوردن غذا! بچه های هجده ماه به بعد حتما خودش باید غذا بخورد . قطعا لباس و صورتش را کثیف می کند و کار شما را زیاد ولی …

شما با دادن این فرصت ، فرزندی غیر وابسته تربیت کرده اید که نه فقط شما را در بزرگسالی آزار نمی دهد  بلکه هرگز تنها نخواهد ماند و به وجودش افتخار خواهید کرد.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن